“

Ik moet toegeven dat mijn gevoel van nostalgie sterker wordt naarmate ik ouder word. Dat is logisch en onvermijdelijk: de afstand tussen het heden en de beelden uit het verleden wordt steeds groter, tot dat verleden vaag wordt, moeilijk te reconstrueren, en uiteindelijk een soort mystieke gloed krijgt. De jaren waarin ik opgroeide, zijn veranderd in tijdperken: de jaren zeventig, tachtig, negentig — ze hebben zich allemaal in mijn geheugen genesteld, en elk van die tijdperken heeft zo zijn eigen kleur gekregen. Ik ben minder geïnteresseerd in de gangbare ideeën over elk decennium dan wel mijn eigen verhouding ertoe. Ik wil begrijpen hoe die jaren mijn ervaringen hebben gevormd en herinneringen hebben voortgebracht die gekleurd zijn door de tijdgeest. Was“ het leven toen werkelijk zo anders dan nu? Dat lijkt me wel, al kan ik het niet bewijzen. Wat ik wél kan beschrijven, is dat vreemde, moeilijk te benoemen gevoel diep in mijn hoofd wanneer ik probeer me bijvoorbeeld 1979 voor de geest te halen: een jaar vol grote omwentelingen voor het vijfjarige kind dat ik toen was — en misschien wel de eerste keer dat ik besefte dat ik in een tijdperk leefde.

In 1979 wordt die poging om me iets te herinneren verbonden met een ander, bijna tegengesteld idee: de theoretische intuïtie dat geen enkel geluid ooit volledig uit een ruimte verdwijnt. De geluidsgolf blijft nog lang bestaan nadat de bron de kamer heeft verlaten, en weerkaatst als het ware tot in de eeuwigheid tegen de muren, telkens met een kleinere amplitude. Deze theorie, die werd verdedigd door figuren als Charles Babbage en Guglielmo Marconi, bevindt zich op het snijvlak van sciencefiction, poëzie, geheugentheorie en onderzoek naar audiotechnologie. Bijna honderd jaar na Marconi’s speculaties over het eeuwige voortbestaan van geluid zijn we nog geen stap dichter gekomen bij het opsporen van zulke uiterst zwakke golven, en hebben we evenmin enig bewijs gevonden dat ze bestaan. Het idee dat ze er toch zijn, dat ze zich geleidelijk en geruisloos opstapelen tot een virtuele achtergrondruis die de geheugenachtergrond van een ruimte vormt, is daarentegen bijzonder verleidelijk.

De twee belangrijkste muzikale processen in dit stuk zijn dus enerzijds de overlap en opeenstapeling van geluiden, en anderzijds de herhaling van diezelfde geluiden, alsof ze tegen de muren blijven weerkaatsen. Dat noem ik een ‘palet van echo’s’ (the delay spectrum): een heel scala aan natuurlijke en kunstmatige verschijnselen, van eenvoudige nagalm tot polyfonie door imitatie, met daartussen onder meer kamfilter-effecten en elektronische delays.

Ook het klankmateriaal van 1979 bestaat uit twee elementen: er zijn de auto’s, en er zijn de liedjes. In veel opzichten probeert het stuk die twee bronnen met elkaar te verenigen door ze aan dezelfde processen van opeenstapeling en herhaling te onderwerpen. De gefragmenteerde melodieën die de auto’s uitstoten, beginnen te zingen zodra je ze in een loop zet, terwijl de liedjes veranderen in een soort stedelijke sfeer wanneer ze over elkaar heen worden gelegd. De ruimte waarin al die geluiden samenkomen en eindeloos blijven weerkaatsen, neemt voor mij de vorm aan van een denkbeeldige plek: het archetypische beeld van een woonkamer in 1979, waar popmuziek klinkt op de televisie terwijl het lawaai van de straat zachtjes door de ramen naar binnen sijpelt.

Joanna Bailie