_You hear America and cannot escape the feeling that Harry Partch has succeeded in
perfectly capturing the music of the USA somewhere between references to
traditional folk songs and the roar of the trombone. And this is underlined by
the standing ovation that everyone received. It's now full speed ahead on the
“Art of our Times” (KAZ) express._
Vorarlberger Nachrichten,
August 2011, Veronika Fehle

Omzwervingen doorheen het Amerika van de Grote Depressie

‘Naar Partch luisteren is niet noodzakelijk aangenaam,’
schreef de Italiaanse componist Salvatore Sciarrino, ‘zijn muziek is
doordrongen van een onmenselijke droefenis, koppig en onbuigzaam net zoals de
maatschappelijke afwijzing die zijn leven heeft getekend.’

Toch heeft Harry Partch, zoals zijn
voorganger Charles Ives, de Amerikaanse muziekgeschiedenis een nieuw
perspectief gegeven. Hij groeide op in het begin van de twintigste eeuw, in
kleine dorpjes tussen Arizona en New-Mexico, temidden van Presbyteriaanse
missionarissen, Chinese immigranten en lokale Indianenstammen en was er getuige
van het verval van de ‘Old West’. De kiem van zijn zwervend bestaan, zijn
ongeremd denken en het ontwikkelen van zijn muziektheorie en het daaruit
voortkomende bizarre instrumentarium, is in die culturele smeltkroes gelegd.

‘Just Intonation’ en ‘Corporeality’ zijn twee begrippen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn in de muziek van Partch: een geraffineerde microtonale harmonie tot klinken gebracht op een
fysieke, oorspronkelijke en natuurlijke manier, tussen spreken en zingen,
tussen het bespelen van een instrument en ermee bewegen.

Zijn muziek staat buiten elke categorie. Ze zweeft tussen experimentele blues, ‘spoken word’ en het klassieke monodrama en is zelden in Europa te horen. Speciaal voor Ictus herwerkt Tim Mariën The Wayward, een cyclus van liederen die het resultaat zijn van Partch’
omzwervingen doorheen het Amerika van de Grote Depressie. Een geheel nieuwe
realisatie voor stem en ‘getransformeerde instrumenten’ waaronder een
12-snarige folk gitaar, banjo, citer, zither, Chicago reed organ, microtonale
piano, trombone en percussie.

Net zoals het instrumentarium een bewerking of adaptatie onderging - de piano en citer zijn trouwens allesbehalve typische Partch-instrumenten - is het 'arrangement' zelf ook geen noot per noot exacte transcriptie van de originele partituur. Met zuiver akoestische middelen werd
de werkwijze van Partch subtiel gekleurd. Zoals het breken van licht door een
prisma werden ingrediënten van zijn werk vervormd zonder daarbij de essentie
uit het oor te verliezen.

Op hetzelfde concert – en in dezelfde geest – de creatie van een nieuw werk van Tim Marïen, _Toeënwâs. _Als student musicologie ontdekte Mariën (1975) de muziektheorie van Harry Partch.
Het was een openbaring die hem hielp zijn eigen ideeën verder vorm te geven.