Labyrinth Ligeti
✕Labyrinth Ligeti
✕
Opnieuw een lange avond: dit keer in deSingel met muzikanten uit de Muziekkapel, een “Ligeti Labyrint”. Ligeti (1923 - 2006) hield van geometrie zoals Lewis Carroll hield van logica, of Borges van metafysica. Na de “zwevende netwerken” van de jaren ’60, “vochtig, gelatineachtig en vezelig” (zoals hij schrijft), die zoveel indruk hadden gemaakt op Stanley Kubrick, neemt Ligeti's werk aan het eind van de jaren '70 een nieuwe wending: de componist simuleert precisiemechanieken, polyritmische machines die ontregeld raken en op hol slaan totdat "de muziek zich perforeert" en een opening biedt naar een wereld van fantastische beelden. Een overvloed aan ritmische listen en valstrikken die je op het valse oor zetten – met één enkel doel: “de tijd opheffen”.
György Ligeti zag zichzelf "zoekend als een blinde in een labyrint". Voor elk stuk dat hij schreef, zocht hij een nieuwe oplossing, een andere uitweg, zonder te vervallen in dogma's of voorgekauwde schema's. Buiten de wereld van de hedendaagse klassiek is hij zeer populair: met zijn strakke ritmiek spreekt hij een breder publiek aan. Redenen genoeg dus om een lange, labyrintische avond doorheen zijn partituren op te zetten, in een project dat specialisten van Ictus verbindt met laureaten van de Muziekkapel Koningin Elisabeth.
Nog voor het concert in de zaal begint, tikken we de tijd af met het intrigerende 'Poème symphonique' voor honderd metronomen. Het Hoorntrio is een hommage aan Johannes Brahms, die een trio voor dezelfde bezetting schreef. Eigenzinnig als hij is, laat Ligeti echter geen klassieke bezetting aan bod komen: in feite staan de drie vertegenwoordigers van de instrumentenfamilies onverzoenlijk tegenover elkaar - zelfs in het dansante tweede deel. Het tweede strijkkwartet is muziek van een onaardse schoonheid zonder welomlijnde melodieën of structuren en herinnert aan de verstilde doeken van Cézanne of Rothko. In het 'Kammerkonzert' speelt Ligeti een verrassend spel met overgeleverde vormen, trouw aan zijn motto: "Ik zoek naar orde, maar die moet ook een beetje wanordelijk zijn".
De 'Zes Bagatellen' voor blaaskwintet zijn goeddeels op folklore geïnspireerd en waren oorspronkelijk als 'Musica ricercata' voor piano geschreven. Het zijn heel inventieve en aantrekkelijke stukken, zeker als ze met de nodige flair worden gespeeld. In 'Monument, Selbstportrait, Bewegung' schetst Györgi Ligeti een openlijk eerbetoon aan twee collegae-componisten, Steve Reich en Terry Riley. Het meesterlijke Pianoconcerto was het eindpunt van een lang proces waarin hij zijn muziek bleef herdenken: verschillende invloeden zoals Afrikaanse percussie en Europese volksmuziek zijn merkbaar aanwezig. De 'Mysterien aus der Oper Le Grand Macabre' zijn dan weer een hilarisch condensaat uit de baanbrekende opera 'Le grand Macabre'. De avond eindigt opnieuw buiten de concertzaal, waar verschillende pianisten van de Kapel u tot laat op de avond vergasten op de 'études' - voor de diehard Ligetifans!
GALLERY



CAST & CREDITS
WORKS
Michael Schmid, flute | Piet Van Bockstal, oboe | Dirk Descheemaeker and Benjamin Dieltjens, clarinets | Dirk Noyen, bassoon | Bruce Richards, horn | Philippe Ranallo, trumpet | Alain Pire, trombone | Gerrit Nulens and Tom De Cock, percussion | Jean-Luc Fafchamps and Jean-Luc Plouvier, pianos | George van Dam and Wibert Aerts, violins | Jeroen Robbrecht, viola | Geert De Bièvre, violoncelle | Géry Cambier, double bass
Kimiko Nishi (harpsichord), Pierre Charial (mechanical organ),
Students from Queen Elisabeth Music Chapel :
Anastasia Kozhushko | Ksenia Morozova |
Cristina Lucio-Villegas Sanz de Lara (piano)
György Ligeti : Trio for horn, violin and piano, 1982
I. Andantino con tenerezza
II. Vivacissimo molto ritmico
III. Alla marcia
IV. Lamento, Adagio
György Ligeti : Continuum for harpsichord, 1968
György Ligeti : Hungarian Rock, chaconne for harpsichord, 1978
Pierre Charial performs György Ligeti’s music on mechanical organ
György Ligeti : Poème Symphonique pour cent métronomes, 1962
György Ligeti : Kammerkonzert for 13 instruments, 1969
I. Corrente (Fließend)
II. Calmo sostenuto
III. Movimento preciso e meccanico
IV. Presto
György Ligeti : Zehn Stücken for wind quintet, 1968
I. Molto sostenuto e calmo
II. Prestissimo minaccioso e burlesco
III. Lento
IV. Prestissimo leggiero e virtuoso
V. Presto staccatissimo e leggiero
VI. Lo stesso : Presto staccatissimo e leggiero
VII. Vivo, energico
VIII. Allegro con delicatezza
IX. Sostenuto, stridente
X. Presto bizzaro
György Ligeti : Monument / Selbsportret / Bewegung gor two pianos, 1976
I. Monument
II. Selbstportrait mit Reich und Riley (und Chopin ist auch dabei)
III. In zart fließender Bewegung
Steve Reich : Marimba Phase, 1967
György Ligeti : Concerto for piano and ensemble, 1985-1988
Joonas Ahonen (piano)
I. Vivace molto ritmico e preciso
II. Lento e deserto
III. Vivace cantabile
IV. Allegro risoluto
V. Presto luminoso
György Ligeti : Mysteries of the Macabre for soprano colorature and ensemble, 1974-1992
György Ligeti : Six Bagatelles, for wind quintet 1953
I. Allegro con spirito
II. Rubato. Lamentoso
III. Allegro grazioso
IV. Presto ruvido
V. (Béla Bartók in memoriam) Adagio. Mesto
VI. Molto vivace. Capriccioso
Studies for piano (selection), 1988-2001
Study n°2 : Cordes à vide
Study n°4 : Fanfares
Study n°5 : Arc-en-ciel
Study n°7 : Galamb borong
Study n°8 : Fém
Study n°10 : Der Zauberlehring (l'Apprenti-Sorcier)
Study n°13 : L'escalier du diable
Production : deSingel, Opéra de Lille
