In een poging om een tijdperk een stem te geven - het onze, waar de volumeknop op elf staat -
verzamelt en ontleedt L’Encyclopédie de la parole sinds 2007 honderden fragmenten van alledaagse gesprekken zoals stemmen uit de straat, wetenschappelijke lezingen, YouTube-filmpjes en dergelijk meer. Samen vormen ze “een wankel monument, veranderlijk en levendig zoals het gesproken woord in al haar verscheidenheid". Tijdens het analytische proces ontstaat er een bijzonder soort muzikaliteit die voortvloeit uit de energie van het uitgesprokene: een koortsachtig ritme en eindeloze melodische variaties. Deze 4de Suite, aangekondigd als een laatste bedrijf, straalt in de vallende duisternis. Elke stemopname roept spontaan een sfeer op van iets “eenmaligs", reeds vervlogen. Het gaat er om (en we citeren Joris Lacoste die op zijn beurt Paul Verlaine citeert) de klanken te laten weerklinken van dierbare stemmen die nu zwijgen.
Muziek van Pierre-Yves Macé en Sébastien Roux.

Voor de laatste voorstelling in de reeks Suites laat Encyclopédie de la parole het materiaal uit zijn klankcollectie, de basis voor de voorstellingen, ongefilterd horen: de originele opnames van gesproken woorden.

Deze keer zijn het dus geen acteurs die stemmen opnieuw tot leven wekken, het zijn de sprekers zelf die uit het verleden terugkeren en ons aanspreken met hun eigen stem, hun oorspronkelijke intonatie, onimiteerbare timbre en hun specifieke adem.

De stemmen, in een spatialisatie van Sébastien Roux, duiken op, verdwijnen weer en suggereren ruimtes, beelden, situaties, wrijvingen, momenten van spanning of emotie, van existentiële en onbelangrijke gebeurtenissen. Duizend en één levendige details gevat door de opname komen voor een laatste keer opnieuw tot leven.

Zoals bij een opera worden de stemmen ondersteund, verklankt en meegevoerd door instrumentale muziek. De partituur van Pierre-Yves Macé, uitgevoerd door acht instrumentalisten, laat je op een andere manier luisteren en legt verborgen elementen bloot. De kruising van een akoestisch en elektrisch instrumentarium maakt een fusie mogelijk van de meeste ongewone klankkleuren die de perceptie verscherpt en onvermoede emoties oproept.

Het is een soort spooktheater, maar wel met kleurrijke, levende spoken — die praten, fluisteren, roepen, schreeuwen, lachen, discussiëren, tellen, vertellen, uitleggen, terechtwijzen en troosten, razen en aanmoedigen, verlangen en spijt hebben, bidden en bedanken, dansen en lijden en genieten en leven en niet willen sterven.

Door in te zoomen op de allerkleinste, onbenulligste modulaties in de woorden die mensen uitspreken brengt Suite nr.4 een ode aan al wat leeft en vluchtig is: het is een manier om, voor een laatste keer, “de klanken te laten weerklinken van dierbare stemmen die nu zwijgen”.

Joris Lacoste