La Flèche en L’Elephant zijn de klinkende namen van twee locomotieven die de allereerste passagierstreinrit op het Europese continent vooruit trokken. Die trendsettende rit vond plaats in België, op 5 mei 1835, en reed tussen Brussel en Mechelen.
La Flèche et l’Eléphant is een eenmalig event, dat hulde brengt aan die allereerste rit en dat ontwikkeld werd door kunstenfestival EUROPALIA en het Ictus Ensemble. Het publiek wordt uitgenodigd om in Brussel aan boord te stappen van een speciale trein met als bestemming de indrukwekkende Centrale Werkplaats van de NMBS in Mechelen.
Speciaal voor dit event opent de NMBS de deuren van deze reusachtige industriële site, waar treinen en hun onderdelen worden verbouwd en hersteld voor het Belgische spoorwegnet. De bezoekers worden uitgenodigd voor een artistieke reis met tal van bijzondere muzikale en (audio-)visuele voorstellingen door hedendaagse kunstenaars die de klank — en beeldenwereld van de trein op een unieke manier interpreteren.

19 MAART 2022

18:00

Treinrit Schaarbeek-Mechelen
Het publiek wordt uitgenodigd om aan boord te gaan van een privétrein in het station van Schaarbeek.

**Myriam Pruvot
4 E.M.M.A.s**
De performance van deze Franse vocaliste en klankkunstenares begeleidt de treinrit van Brussel naar Mechelen. Pruvot gebruikt de omroepstemmen van de NMBS die we kennen van trein en station om een nieuw verhaal te creëeren dat de rit naar Mechelen omtovert tot een bijzonder luisterspel.

18:30

Bij aankomst van de trein in het station van Mechelen wordt het publiek tijdens een korte wandeling naar de Centrale Werkplaats gegidst.

19:10 — 21:15

**Ann Eysermans
Prelude voor 2 diesellocomotieven en harp**
Componist, harpiste en ’trainlover’ Ann Eysermans brengt een line-up samen die vreemd kan lijken, maar tegengestelden trekken elkaar aan. Twee machinisten toveren indrukwekkende en nostalgische geluiden uit de HLD 5404 en HLD 6041 locomotieven. Het geluid van vertrekkensklare ijzeren mastodonten, sissende compressoren, bulderende motoren verbergt een uitzonderlijk muzikaal potentieel. De harp zoekt haar plaats in dit geweld met fragiele klanken, solide akkoorden en circulaire patronen om zo een opmerkelijk contrapunt te bereiken in een melodieuze verweving van geluiden.

Ictus Ensemble brengt:

**Fritz Hauser: Dreaming Trains / Schraffur (Ictus, studenten en vrijwilligers)
Georg Antheil: Ballet Mécanique
Mario Garuti: Bezel
Gordon Monahan: Speaker Swinging**

De Zwitserse componist Fritz Hauser brengt een grote groep vrijwilligers van alle leeftijden samen met studenten en muzikanten van Ictus voor de nieuwste versie van Schraffur. De wonderlijke objecten en bijzondere gereedschappen uit de werkplaats worden massaal tot leven geroepen door ze te krassen, schuren en te wrijven tot er een klankwolk ontstaat, een onvergetelijke soundscape geïnspireerd op het universum van de treinen.

Ictus stelt een eigenzinnige lezing voor van Ballet Mécanique van de Amerikaanse componist George Antheil. In 1924 realiseerde de zelfbenoemde Bad Boy van de muziek de futuristische droom van een "symfonie van machines". Een cohort van akoestische en mechanische piano's (hier vervangen door synthesizers), basdrums, xylofoons, donderende propellers, huilende sirenes, en tenslotte een enorme cluster van elektrische bellen creëren een onwaarschijnlijk klankbad van metaal en motoren. Wij kozen voor de oorspronkelijke, utopische partituur die bij de creatie werd gepubliceerd — de meest wilde en ambitieuze die Stravinsky uitdaagt op eigen terrein (-die van het primitivisme van Noces). Was het interbellum een verheerlijking van de Machine, of een angstschreeuw voor het onafwendbare? Een beetje van beide, allicht, en eigenlijk doet het er niet toe. De pianoakkoorden klinken als gebroken glas, de dissonantie heeft genoeg aan zichzelf, de onvermoeibare herhaling, de bijzondere alchemie van machinale zwaarte en snelheid, maken van dit Ballet Mécanique een volstrekt uniek werk in de geschiedenis van de twintigste eeuw; het overstijgt de neo-klassieke esthetiek en katapulteert het naar een onvermoed terrein.

Uit de as van Ballet Mécanique verreist Bezel, een stuk van Mario Garuti voor twee Paetzold double bass recorders een futuristisch ogend instrument dat de ademhaling en beweging van de muzikanten blootlegt en lucht (of is het stoom?) laat ontsnappen tot virtuoze muziek.

Speaker Swinging sluit de avond af. Deze kinetische performance van Gordon Monahan werd voor het eerst opgevoerd in 1982. Het is een experiment voor acht ronddraaiende luidsprekers, audio-oscillatoren en lampen, die atletisch in gang gezet wordt door de performers. Monahan inspireerde zich op de fameuze draaiende Lesliespeakers, maar ook op rijdende voertuigen met omroepsystemen, vliegtuigen en andere snel bewegende geluidsbronnen uit de industrie of de natuur. Het akoestische doppler effect, het faseren, vibrato en tremolo zijn fundamenteel voor het werk. Net als het zwoegen en zweten van de performers.

21:15 — 22:00

Verplaatsing van de Centrale Werkplaats naar het station van Mechelen
Het publiek wordt teruggeleid naar het station van Mechelen waar de trein naar Schaarbeek vertrekt om 22:00.